بیانیه مطبوعاتی - شماره 46
.
نسخه PDF
در پنجاه و ششمین روز از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران، بخش دیپلماسی عمومی سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه مایل است نکات زیر را به آگاهی رسانهها و افکار عمومیبرساند :
چشم اندازکلی وقایع روزهای اخیر
در روزهای اخیر، تنگه هرمز بار دیگر در کانون یک اوجگیری خطرناک تنش قرار گرفته و همزمان به صحنه رقابت فشارهای نظامی و اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. در نتیجه محاصره دریایی اعلامشده از سوی ایالات متحده و تهدیدهای تکرارشونده برخی محافل غربی، از جمله طرحهای علنی برای هدف قرار دادن جزایر ایرانی، سطح تهدید علیه حاکمیت و تمامیت ارضی کشور بهطور محسوسی افزایش یافته است. دادههای بینالمللی رصد ترافیک دریایی نشان میدهد که عبور کشتیها از تنگه هرمز طی روزهای گذشته به کمتر از ده درصد میانگین معمول سقوط کرده و بسیاری از شناورها ناگزیر به تغییر مسیر یا بازگشت شدهاند. وضعیتی که عملاً اهمیت حیاتی این آبراه برای اقتصاد جهانی را بیش از پیش آشکار میکند. همزمان، بخشی از رسانههای انگلیسیزبان با برجستهسازی سناریوهای درگیری گسترده، تلاش میکنند فضای روانی بازارهای انرژی و افکار عمومی را متأثر سازند، در حالیکه همان گزارشها به شکنندگی و هزینهبار بودن هرگونه رویارویی مستقیم برای همه طرفها نیز اذعان دارند.
در برابر این شرایط، جمهوری اسلامی ایران بر این موضع اصولی تأکید کرده که امنیت تنگه هرمز جداییناپذیر از حقوق ملت ایران و رفع محاصره و فشارهای غیرقانونی علیه کشور است و هیچ مذاکرهای نمیتواند بر مبنای تهدید و نقض حقوق مسلم ایران به نتیجه برسد. در عین حال، تحولات میدانی و دیپلماتیک نشان میدهد که با وجود فضای تهدید، بحثهای جدی درباره ضرورت یافتن یک راهحل سیاسی و پایدار برای بازگشایی امن مسیرهای تجاری در جریان است و برخی گزارشها از احتمال آغاز دور جدیدی از گفتوگوها در روزهای پیشرو حکایت دارد. در این چارچوب جمهوری اسلامی ایران ضمن پایبندی به اصول حقوق بینالملل دریاها و حق طبیعی خود برای دفاع از امنیت ملی، بر آمادگی خود برای بررسی ابتکارات سازندهای که عبور و مرور تجاری را در چارچوب احترام متقابل و لغو اقدامات قهرآمیز تضمین کند، تأکید کرده است.
افزون بر این، تحلیلهای منتشرشده در رسانههای معتبر بینالمللی نیز بهروشنی نشان میدهد که تداوم انسداد یا اختلال در این شریان راهبردی، نه تنها اقتصاد ایران، بلکه ثبات بازارهای جهانی انرژی، زنجیره تأمین کالاهای اساسی و حتی امنیت غذایی برخی کشورهای غربی را تحت تأثیر مستقیم قرار میدهد؛ امری که ضرورت حرکت از منطق فشار و محاصره به سمت ترتیبات مبتنی بر همکاری و تضمینهای متقابل را برجسته میسازد. در همین راستا، جمهوری اسلامی ایران مجدداً تأکید کرده است که تنگه هرمز نه صحنه بازیهای یکجانبه نظامی، بلکه عرصه مسئولیت تاریخی ملت ایران در تأمین عبور و مرور ایمن و عادلانه است؛ مسئولیتی که تحقق پایدار آن مستلزم احترام بدون تبعیض به حقوق ایران و کنار گذاشتن سیاستهای تهدید و محاصره است.
1- آخرین اظهارات مقامات و مواضع ایران
دکتر مسعود پزشکیان رئیس جمهور: جمهوری اسلامی ایران همواره از گفتگو و توافق استقبال کرده و میکند. بدعهدی، محاصره و تهدید مانع اصلی مذاکره واقعی است. دنیا شاهد پرحرفیهای مزورانه و تناقض ادعا و عمل شماست.
دکتر مسعود پزشکیان: در ایران ما تندرو و میانهرو وجود ندارد.
همه ما "ایرانی" و "انقلابی" هستیم و با اتحاد آهنین ملت و دولت، با تبعیت کامل از رهبر معظم انقلاب متجاوز جنایتکار را پشیمان خواهیم کرد.
یک خدا، یک ملت، یک رهبر و یک راه؛ آن هم راه پیروزی ایران عزیزتر از جان.
محمدرضا عارف معاول اول رئیسجمهور: تاریخ گواهی میدهد هیچ بنبستی در برابر اراده سپاه پاسداران دوام نیاورده، نهادی که لنگرگاه آرامش منطقه و بازوی مقتدر ایران در عبور از بحرانهاست. با تکیه بر ایمان و توان بومی، مسیر عزت را مقتدرانه ادامه میدهیم.
سالروز تأسیس سپاه را به تمامی مجاهدان سبزپوش تبریک میگویم.
دکتر محمد باقر قالیباف رئیس پارلمان: آتشبس کامل وقتی معنا دارد که با محاصره دریایی و گروگانگیری اقتصاد دنیا نقض نشود و جنگ افروزی صهیونیستها در همه جبههها متوقف باشد. بازگشایی تنگه هرمز با نقض فاحش آتشبس ممکن نیست.
با تجاوز نظامیبه اهداف خود نرسیدند، با قلدری هم نخواهند رسید. تنها راه، پذیرش حقوق ملت ایران است.
غلامحسین محسن اژه ای رئیس قوهقضائیه: رئیس جمهور آمریکا باید بداند "تندرو" و "میانهرو" واژگانی مجعول و بی پایه است که در ادبیات سیاسی غرب رواج دارد.
در ایران اسلامی همه اقشار و جناح ها با قوام و انسجام در ذیل اوامر رهبر معظم انقلاب حرکت میکنند.
یک خدا، یک رهبر، یک ملت و امروز یک راه؛ آن هم راه پیروزی ایران عزیزتر از جان؛
متجاوز جنایتکار پشیمان خواهد شد.
سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه: شکست آدمکشی تروریستی رژیم اسرائیل را در نحوه عملکرد نهادهای حاکمیتی ایران که همچنان با وحدت، هدفمندی و انضباط به مسیر خود ادامه میدهند، به خوبی میتوان دید.
میدان و دیپلماسی دو جبهه کاملاً هماهنگ در یک جنگ واحد به شمار میروند.
ملت ایران بیش از هر زمان دیگری یکپارچه و متحد است.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی: مفاد بیانیه اخیر نشست وزرای خارجه اتحادیه عرب درباره جمهوری اسلامی ایران کاملا مردود است. از این اتحادیه را دعوت میکنیم رویکردهای خود را به دور از اثرپذیری از مواضع یکسویه و غیرسازنده برخی اعضاء تنظیم کند. اقدامات دفاعی جمهوری اسلامی ایران علیه پایگاهها و امکانات نظامی آمریکا مستقر در برخی کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، در چارچوب حق ذاتی دفاع مشروع وفق ماده ۵۱ منشور ملل متحد و در پاسخ به تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران صورت گرفته است.
سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل در نامه به دبیرکل سازمان ملل و شورای امنیت: جمهوری اسلامی ایران قاطعانه از دولتهای قطر، کویت، بحرین، امارات و عربستان میخواهد اصول حسن همجواری را رعایت و از تداوم بهرهبرداری از قلمرو خود علیه جمهوری اسلامی ایران جلوگیری کنند. آمریکا و اسراییل مسئول حملات به زیرساخت های ایران هستند. این اقدامات مصداق تروریسم دولتی، جنایت جنگی و نقض آشکار منشور ملل متحد و معاهدات موجود هستند.
2- خسارت های جنگ تحمیلی آمریکایی- صهیونیستی
رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور: یک هزار و ۱۹۵ مدرسه در جنگ آسیب دیده اند. حدود ۲۰ مدرسه تخریبی است و سایر مدارس از ۵ تا ۸۰ درصد دچار آسیب شده است. برای کل بازسازیها ۴ همت (حدود ۲۰ میلیون یورو) اعتبار نیاز است. گروههای جهادی و مردمی در حال بازسازی بخشی از مدارس هستند.
معاون علمی رئیسجمهور: بیش از ۲ هزار واحد صنعتی و فناور در کشور دچار آسیب شدهاند که از این میان حدود ۴۸۰ واحد بهطور کامل تخریب شده و تعداد زیادی حدود 2 هزار و ۲۰۰ واحد نیز با سطوح مختلفی از خسارتهای جزئی و متوسط مواجه شدهاند.
وزیر راه و شهرسازی: بیش ترین خسارات وارده جنگ در تهران بوده است. برای حمایت از آسیبدیدگان، مبلغ ۲ همت (حدود ۱۰ میلیون یورو) از منابع بنیاد مسکن و صندوق توسعه مسکن جهت تأمین رهن و سرپناه خانوادههایی که منازلشان غیرقابل سکونت شده، در اختیار استانها قرار گرفته است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور: اکنون اطلاعات دقیقی از تعداد مراکز و منازل آسیبدیده در اختیار داریم و از این مرحله به بعد باید بر مداخلات مؤثر در حوزه مشاغل، مراکز و مسکنهای آسیبدیده تمرکز کنیم. در این راستا تاکنون ۱۲۰۰ واحد از منازل آسیبدیده با مشارکت مردم بازسازی شده است. در دوره ۴۰ روزه جنگ، شاهد رشد ۳۸۰ درصدی مشارکت مردم در فعالیتهای بهزیستی بودهایم و در این برهه زمانی بیش از ۱۵۰۰ میلیارد تومان (حدود ۸ میلیون یورو) مشارکت نقدی و غیرنقدی مردم را شاهد بودهایم.
3- جنبههای حقوقی
از منظر حقوق بینالملل عمومی، جمهوری اسلامی ایران بر این نظر است که محاصره دریایی اعمالشده از سوی ایالات متحده علیه بنادر و سواحل ایران، مصداق روشن استفاده غیرقانونی از زور و در تعارض با تعهدات مندرج در بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد است؛ تعهدی که بهعنوان قاعدهای آمره، هرگونه تهدید یا توسل به زور علیه تمامیت ارضی و استقلال سیاسی دولتها را ممنوع میکند. در قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی، که بهطور گسترده در دکترین بهعنوان معیار تبیین مفهوم «تجاوز» پذیرفته شده، ماده ۳ بهصراحت «محاصره بنادر یا سواحل یک دولت توسط نیروهای مسلح دولت دیگر» را در زمره نمونههای کلاسیک اقدام تجاوزکارانه ذکر میکند و تحلیلهای حقوقی اخیر نیز محاصره یکجانبه ایران را دقیقاً در چارچوب همین بند ارزیابی کردهاند. از این رو، ایران و بخش قابل توجهی از صاحبنظران، این محاصره را در غیاب مجوز شورای امنیت یا وضعیت دفاع مشروع فوری، با تعریف تجاوز در حقوق بینالملل همخوان میدانند.
این اقدام، در شرایطی صورت میگیرد که یک آتشبس اعلامشده مبنای کاهش مخاصمات بوده است؛ در چنین بستری، تحمیل محاصره دریایی گسترده، ماهیت «اقدام نظامی جدید» مییابد و بر همین اساس از منظر ایران و برخی حقوقدانان، نقض صریح تعهد به خودداری از توسل مجدد به زور در دوران آتشبس محسوب میشود. افزون بر این گزارشهای تحلیلی متعدد در رسانهها و مجلات تخصصی یادآور میشوند که محاصره حاضر با قواعد حقوق مخاصمات مسلحانه در دریا ـ از جمله لزوم رعایت تناسب، پرهیز از وارد آوردن آسیب بیش از حد به جمعیت غیرنظامی و احترام به حقوق کشتیهای بیطرف ـ نیز سازگار نیست و از این جهت مشروعیت آن را بیش از پیش زیر سؤال میبرد.
در مقابل ایران تأکید دارد که اقدامات خود در تنگه هرمز بههیچوجه به معنای اعلام محاصره بنادر یا سواحل طرف مقابل نیست، بلکه ناظر بر تنظیم عبور شناورهایی است که بهواسطه نقش عملیاتی و مشارکت در اقدامات خصمانه، خارج از قلمرو «عبور بیضرر» قرار میگیرند. بر اساس حقوق دریاها، عبور بیضرر حقی مشروط است که تنها تا جایی محترم شمرده میشود که عبور به صلح، نظم و امنیت دولت ساحلی لطمه وارد نکند؛ این نکته در ادبیات حقوقی درباره عبور کشتیهای عادی، هستهای و نظامی در دریای سرزمینی به روشنی مورد تأکید قرار گرفته است. در خصوص تنگه هرمز، ایران با استناد به کنوانسیونهای ژنو ۱۹۵۸، رویه عرفی و قانون «مناطق دریایی جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس و دریای عمان» مصوب ۱۹۹۳، سالها است بر این موضع تاکید میکند که عبور کشتیهای خارجی از این تنگه، در چارچوب عبور بیضرر و مشروط به عدم تهدید امنیت ایران صورت میگیرد و در صورت فقدان این شرط، دولت ساحلی حق تنظیم، تعلیق یا منع عبور را برای خود محفوظ می دارد.
ایران اقدامات محدودکننده خود نسبت به شناورهای خصمانه را در پرتو ماده ۵۱ منشور ملل متحد و حق ذاتی دفاع مشروع توجیه میکند؛ حقی که تا زمانی که شورای امنیت اقدام مؤثری برای رفع تهدید انجام نداده، به دولت مورد حمله اجازه میدهد اقدامات لازم و متناسب برای حفاظت از امنیت خود اتخاذ کند. در این چارچوب تهران بر این تمایز اساسی تأکید دارد که در حقوق بینالملل میان «محاصره یکجانبه بنادر و سواحل یک کشور» ـ که مصداق تجاوز و شدیداً از حیث مشروعیت محل تردید است ـ و «تنظیم هدفمند عبور کشتیهای غیر بیضرر در آبهای سرزمینی و تنگهای که از محدوده حاکمیت آن کشور میگذرد»، تفاوتی روشن و اصولی وجود دارد؛ تفاوتی که در رویه حقوقی و دکترین معاصر نیز، هرچند محل بحث و اختلاف در جزئیات، به رسمیت شناخته شده است.
4- اقدامات تنش آفرین
رویترز : منابع کشتیرانی و امنیتی اعلام کردند که ارتش آمریکا حداقل سه نفتکش با پرچم ایران را در آبهای آسیا توقیف کرده و آنها را از موقعیتهای خود در نزدیکی هند، مالزی و سریلانکا دور کرد. آمریکا در روزهای اخیر حداقل سه نفتکش دیگر با پرچم ایران را از مسیر خودشان منحرف کرده است.
روزنامه الأخبار لبنان: "آمال خلیل"، خبرنگار مجاهد و خستگیناپذیر این روزنامه در روستای الطیری در نزدیکی بنتجبیل(جنوب لبنان) به شهادت رسید. همچنین زینب فرج عکاس خبری و همکار وی نیز در پی این حمله رژیم صهیونیستی به شدت مجروح شد. در این حمله ابتدا خودروی این روزنامهنگار هدف بمباران دشمن قرار گرفت و پس از پناه گرفتن در خانه اش، آن خانه نیز مورد اصابت واقع شد.
5- مبارزه با پروپاگاندا، جنگ روانی ، دروغ پردازی و تلاش برای انحراف افکار عمومی
گاردین در گزارش منتشره مورخ 23 آوریل 2026 : دونالد ترامپ ادعا کرده اختلافات در رأس جمهوری اسلامی آنقدر عمیق است که "ایرانیها دیگر نمیدانند رهبرشان کیست!". همین رئیسجمهور آمریکا چند روز قبلتر یا میگفت شناخت درستی از رهبری جدید ایران ندارد یا عملاً القا میکرد که پس از ترور چند چهره کلیدی، نوعی تغییر رژیم رخ داده است. تیم ترامپ از طریق کانالهای غیرمستقیم مثل طرفهای پاکستانی، نشانههایی از اختلاف نظر درباره شروط بازگشت به مذاکرات را دریافت کرده و این اختلافها را بهعنوان سندی بر "درگیری میان دیپلماتهای غیرنظامی و نظامیان تندرو" تفسیر میکند، اما چنین بحثهایی درباره نوع رابطه با آمریکا دههها است در ساختار قدرت ایران وجود دارد و به خودی خود نشانه فروپاشی یا چندپارگی حاکمیت نیست.
در برابر این روایت آمریکایی، نظام ایران در عمل بیش از آنکه متلاشی بهنظر برسد، انسجام نهادی خود را در طول جنگ حفظ کرده است. با وجود ترور برخی مسئولان ارشد، هم عملیات نظامی و هم روند تصمیمگیری درباره جنگ و مذاکره بدون گسست آشکار ادامه یافته است؛ دانشگاهیانی که روزنامه با آنها گفتوگو کردهاند، این وضعیت را نشانه "بسیار نهادینه بودن" ساختار سیاسی ایران میدانند، ساختاری که میتواند ضربههای شدید را تحمل کند و همزمان جنگ تلافیجویانه علیه قدرتهای بزرگ را پیش ببرد. بهگفته این کارشناسان، ترامپ با بزرگنمایی شکافهای واقعی اما کنترلشده، نوعی "جنگ شناختی" به راه انداخته تا در تهران تردید و سردرگمی ایجاد کند. در حالی که بر روی زمین، استراتژی ایران عمدتاً یکپارچه و محصول تجربه جنگ است.
سیانان در مقاله منتشره مورخ 23 آوریل 2026 : بنبست جنگ ایران و آمریکا بهطور فزایندهای به اقتصاد جهان ضربه میزند و در عین حال هیچکدام از طرفین نمیخواهند اولین طرفی باشند که عقبنشینی میکند. با وجود برقراری یک آتشبس شکننده، بنبست دریایی در تنگه هرمز همچنان ادامه دارد و تهدید اختلال حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت، بازارها و زنجیرههای تأمین را تحت فشار گذاشته است. ترامپ از یکسو دستور داده در صورت مینگذاری قایقهای ایرانی، نیروی دریایی آمریکا "شلیک کرده و آنها را از بین ببرد"، از سوی دیگر حاضر نیست جدول زمانی روشنی برای پایان جنگ ارائه دهد و در پاسخ به خبرنگاران فقط میگوید: "عجله نکنید"؛ این دوگانگی پیام، هم متحدان را سردرگم کرده و هم محاسبات تهران را پیچیدهتر کرده است.
در مقابل، ایران با استفاده از "مزیت زمین بازی خانگی" تلاش میکند با هزینهای نسبتا کمتر، آمریکا را در یک جنگ فرسایشی اقتصادی گرفتار کند. تهران با تکیه بر ترکیبی از توانمندیهای نامتقارن در تنگه هرمز – از پهپاد و موشک گرفته تا مینگذاری و آزار ناوگان – میکوشد بدون عبور کامل از آستانه جنگ تمامعیار، هزینه حضور آمریکا را بالا ببرد و همزمان فشار بر شرکای واشنگتن در اقتصاد جهانی را افزایش دهد. در این روایت، ایران شاید از منظر تسلیحاتی "تیم را در میدان گذاشته باشد، اما فعلاً با اتکا به جغرافیا و آمادگی برای تحمل فشار، دستِ برتر روانی و تاکتیکی را در این رویارویی فرسایشی پیدا کرده است؛ پرسش محوری این است که در شرایطی که هر دو طرف میدانند ادامه بنبست، هم پرهزینه است و هم خطر لغزش ناخواسته بهسوی درگیری مستقیمتر را افزایش میدهد، «چه کسی اول پلک میزند" و عقبنشینی میکند.
جیم فیتِرْلینگ، مدیرعامل شرکت Dow : رفع اختلال کنونی در تنگه هرمز خیلی طولانیتر از چیزی خواهد بود که بازارها تصور میکنند. سناریوهای داخلیای که پیشتر در "داو" انجام شده، نشان میدهد حتی اگر تنگه هرمز همین امروز دوباره باز شود، فقط پاکسازی گره لجستیکی و عبور دادن کشتیهای در صف حدود ۲۷۵ روز زمان میبرد و با طولانی شدن جنگ، این عدد احتمالاً بیش تر هم خواهد شد. از آغاز درگیری در ایران، این گذرگاه عملاً بسته شده و همین موضوع باعث ایجاد "گلوگاه" جدی در جریان جهانی انرژی و محصولات پتروشیمیشده است.
بازگشت به وضعیت عادی یک فرآیند تدریجی و پیچیده خواهد بود. باید ابتدا کشتیهای خالی را برگرداند، مسیر تنگه هرمز و خلیج فارس را از نظر ایمنی و عملیات دریایی "پاک" کرد و سپس این کشتیهای خالی را دوباره وارد چرخۀ حملونقل کرد. بنابراین حتی بعد از باز شدن رسمی تنگه، چند فصل طول میکشد تا بازار انرژی و پتروشیمیبه تعادل قبلی برگردد. این وضعیت "در عرض یکی دو ماه حل نخواهد شد" و سرمایهگذاران باید خود را برای اختلال طولانیمدت در زنجیرههای تأمین آماده کنند.
پاپ رهبر کاتولیکهای جهان: من به عنوان یک رهبر روحانی نمیتوانم طرفدار جنگ باشم. حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، وضعیتی آشفته برای اقتصاد جهانی و کل جمعیت بیگناه ایران که به دلیل این جنگ رنج میبرند، ایجاد کرده است. میخواهم همه را تشویق کنم تا برای یافتن پاسخهایی که از فرهنگ صلح ناشی میشود و نه از مکانی پر از نفرت و تفرقه، تلاش کنند.
پلیتیکو: کاخ سفید فهرستی شبیه به "شیطان و فرشته" برای کشورهای عضو ناتو تهیه کرده است؛ اقدامیکه دولت ترامپ با هدف پیدا کردن راههایی برای تنبیه متحدانی انجام میدهد که حاضر نشدند از جنگ با ایران حمایت کنند. این یک نقطه فشار دیگر روی ائتلافی است که روزبهروز فرسودهتر میشود؛ ائتلافی که بارها هدف حملات ترامپ قرار گرفته، از فشار برای ضمیمه کردن گرینلند گرفته تا هشدار درباره خروج کامل از ناتو. طبق گفته دو مقام اروپایی، این مفهوم میتواند به آمریکا گزینههایی بدهد تا نیروهای نظامی، رزمایشهای مشترک یا فروشهای تسلیحاتی را از متحدان "نامطلوب" بردارد و به متحدان "خوب" منتقل کند. در حالی که اسپانیا و کشورهایی مانند انگلیس و فرانسه درخواستهای آمریکا برای کمک را رد کردند یا به تأخیر انداختند، رومانی و چند کشور کوچکتر اجازه استفاده از پایگاههای خود را به آمریکا دادند. بلغارستان نیز بهطور بیسروصدا از لجستیک آمریکا در خاورمیانه حمایت کرد.
روزنامه «ژاپن تایمز» در یادداشتی تحلیلی به قلم براهما چلانِی با عنوان «Blockade as war: The perilous logic of strangulation» (محاصره بهمثابه جنگ؛ منطق خطرناک خفهکردن)، تأکید میکند که محاصرههای دریایی، مانند آنچه دولت ترامپ علیه ایران اعمال کرده، صرفاً ابزار فشار اقتصادی نیست، بلکه در عمل «اقدامی جنگی» تلقی میشود که مرزهای حقوق بینالملل را مخدوش میکند. در این مقاله با استناد به «اعلامیه لندن درباره حقوق جنگ دریایی» (۱۹۰۹) و «دستورالعمل سن رمو درباره حقوق بینالملل قابل اعمال در مخاصمات مسلحانه دریایی» (۱۹۹۴) توضیح داده میشود که هرگونه راهبرد «خفهکردن اقتصادی» که به تضعیف و رنج گسترده جمعیت غیرنظامی منجر شود، با ممنوعیتهای صریح پروتکل اول الحاقی به کنوانسیونهای ژنو درباره استفاده از گرسنگی و مجازات جمعی بهعنوان روش جنگی در تعارض قرار میگیرد. بهنوشته چلانِی، تجربه تاریخی از جنگ اقیانوس آرام تا بحران موشکی کوبا نشان میدهد که محاصره بهعنوان استراتژی «خفهکردن»، خود میتواند بستر تشدید غیرقابلکنترل درگیریها را فراهم کند و از این رو، حقوق بینالملل معاصر بهدرستی تلاش کرده است استفاده از این ابزار را محدود و قاعدهمند سازد.
نظرسنجی روزنامه آسوشیتدپرس و مرکز تحقیقاتی نورک: میزان محبوبیت اقتصادی ترامپ در ماه جاری به ۳۰ درصد کاهش یافته که نسبت به ماه قبل (مارس) ۸ درصد و نسبت به فوریه ۹ درصد افت داشته است. ترامپ در زمینۀ اقتصادی همچنین رکورد پایینترین میزان رضایت از عملکرد که در دسامبر با ۳۱ درصد ثبت کرده بود را شکست؛ موضوعی که سنگ بنای کارزار انتخاباتی او در سال ۲۰۲۴ بود.
سی ان ان: ذخایر موشکی کلیدی امریکا در جنگ با ایران ۵۰ درصد کاهش یافت. تصاویر ماهوارهای و ارزیابیهای جدید نشان میدهد ارتش آمریکا در جریان درگیری اخیر با ایران، بخش بزرگی از مهمترین ذخایر موشکی خود را مصرف کرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه چین: مهم ترین اولویت در شرایط کنونی، جلوگیری از آغاز دوباره درگیریها و حرکت بهسوی حل و فصل سیاسی است. گوئو جیاکون در واکنش به اعلام آمریکا مبنی بر تمدید آتشبس با ایران، وضعیت منطقه را "حساس و در مرحله گذار میان جنگ و صلح" توصیف کرد.
سیبیاس: توانایی نظامی ایران بیش تر از چیزی است که دولت ترامپ علناً میگوید. سه نفر از مقامات آمریکایی میگویند که حدود نیمی از زرادخانه موشکهای بالستیک ایران و سامانههای پرتاب مرتبط با آن تا زمان آغاز آتشبس در اوایل آوریل، همچنان سالم باقی مانده بودند. به گفته این مقامات، تقریباً ۶۰ درصد از نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از جمله قایقهای تندرو تهاجمی، هنوز وجود دارد. نیروی هوایی ایران از بین نرفته است. به گفته این مقامات، هنوز حدود دو سوم از نیروی هوایی ایران عملیاتی تلقی میشود.
دونالد ترامپ: خبر بسیار خوب! همین الان مطلع شدم که هشت زن معترضی که قرار بود امشب در ایران اعدام شوند، دیگر کشته نخواهند شد. چهار نفر بلافاصله آزاد میشوند و چهار نفر دیگر به یک ماه زندان محکوم میشوند. من بسیار سپاسگزارم که ایران و رهبران آن به درخواست من به عنوان رئیس جمهور آمریکا احترام گذاشتند و اعدام برنامهریزی شده را لغو کردند.
در همین ارتباط قوه قضاییه در پاسخ به ادعای ترامپ مبنی اعلام کرد: دست خالی ترامپ در میدان او را به سمت دستاوردسازی از اخبار دروغ سوق هل داده است.
6- وضعیت بازار انرژی و اثرات بحران در منطقه
نقش تنگه هرمز در تحولات دو روز اخیر بازار انرژی کاملاً محوری بوده است. بسته ماندن عملی این گذرگاه که حدود ۲۰ درصد نفت و بخش مهمی از گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند، موجب شده «حقبیمه ریسک هرمز» به مؤلفه اصلی قیمتگذاری نفت و گاز تبدیل شود. دیروز ۲۳ آوریل، قیمت نفت برنت به ۱۰۶٫۲۲ دلار در هر بشکه رسید که نسبت به روز قبل ۴٫۲ درصد افزایش داشت؛ این رشد در حالی رخ میدهد که تحلیلگران بهصراحت «عدم رفع انسداد تنگه هرمز» را عامل کلیدی این حرکت صعودی میدانند. امروز هم گزارشها از بازار آسیا نشان میدهد که نفت برنت در حوالی ۱۰۶٫۴۰ دلار و WTI در حدود ۹۶٫۷۰ دلار معامله میشود و رسانههای تخصصی تأکید میکنند که «فلج بودن تنگه هرمز» و ابهام در مذاکرات ایران و آمریکا، پشتوانه اصلی این سطوح بالای قیمت است.
در بازار گاز، همین نااطمینانی درباره استمرار اختلال در تنگه هرمز، بهویژه در حوزه صادرات گاز مایع از قطر و ایران، یکی از دلایل اصلی باقی ماندن قیمتهای اروپایی در سطحی بالاتر از میانگین تاریخی تلقی میشود، هرچند اثر آن با تأخیر و از طریق قراردادهای بلندمدت و شاخصهای منطقهای بروز میکند. تحلیلهای مؤسسات اروپایی هشدار میدهد که تداوم کاهش ۹۰ درصدی عبور کشتیها از تنگه هرمز در هفتههای اخیر، ظرفیت صادراتی کشورهای خلیج فارس را بهطور جدی محدود کرده و تا زمانی که این وضعیت ادامه دارد، هر گونه خبر منفی از منطقه میتواند به جهشهای مقطعی اما شدید در قیمت نفت و گاز منجر شود. به تعبیر یکی از گزارشهای تلویزیونی فرانسوی، هرمز به «ترمومتر فوری» بازار انرژی بدل شده است؛ یعنی هر نوسان امنیتی در این تنگه، تقریباً بلافاصله روی تابلوی قیمت پمپ بنزینها و قبوض گاز در سراسر جهان منعکس میشود.
اکونومیست (21 آوریل 2026): بازارهای جهانی انرژی در آستانه یک فاجعه قرار دارند. در این مدت حدود ۵۵۰ میلیون بشکه نفت خلیج فارس را از دست داده، رقمیکه معادل نزدیک به ۲ درصد از کل تولید سالانه دنیاست. هر ماهی که تنگه هرمز بسته بماند، عرضه گاز طبیعی مایع نیز بهشدت کاهش مییابد؛ این وضعیت میتواند بازارهای انرژی را بهسمت کمبود شدید، افزایش قیمتها و بیثباتی گسترده سوق دهد.
7- اعتراض به جنگ و همبستگی با ایران
سناتور چاک شومر: ادامه این وضعیت به ضرر آمریکا است. هر روز که این جنگ فاجعهبار ادامه دارد، ترامپ بیش تر و بیش تر در باتلاق فرو میرود. حکومت ایران که آمریکا تلاش میکند با آن مذاکره کند، اکنون سختگیرتر از زمانی است که ترامپ این جنگ را آغاز کرد.
جان کری، وزیر خارجه اسبق آمریکا و یکی از چهرههای ارشد حزب دمکرات: این درگیری نباید رخ میداد و اکنون خطرناکتر از گذشته شده است. من واقعاً فکر میکنم باید مسیر را عوض کنید؛ این جنگ لازم نبود که رخ بدهد و خطرناک است. خطرات اکنون بیشتر از قبل است. بزرگ ترین وظیفه رئیسجمهور آمریکا این است که بتواند به چشم پدر و مادر جوانانی که قرار است برای جنگیدن در جنگ شما اعزام شوند، نگاه کند و مطمئن شود که برای آنها روشن کرده است که یک هدف وجود دارد، یک وضوحی وجود دارد، شما دقیقاً میدانید اهداف چیست و میدانید از مردم چه فداکاری میخواهید. این اتفاق در جنگ ایران رخ نداده است. بنابراین رئیسجمهور در این آزمون مردود شده است.
فایننشال تایمز: چرا آمریکا علاقه خود به اسرائیل را از دست میدهد؟ نظرسنجیها نشان میدهد که دیدگاههای منفی نسبت به اسرائیل بهطور چشمگیری افزایش یافته و حتی به حدود ۶۰ درصد رسیده است. این تغییر بهویژه در میان جوانان شدیدتر بوده و نتیجه عواملی مانند جنگهای طولانی در منطقه، تلفات غیرنظامیان و نارضایتی از سیاستهای دولت نتانیاهو است.
حافظ نعیم الرحمان امیر حزب جماعت اسلامیپاکستان: حامی مواضع ایران در مذاکرات با آمریکا هستیم خواستار توقف فوری نقض آتشبس و پایان محاصره دریایی از سوی آمریکا ی باشیم. ما از مواضع جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات حمایت میکنیم.
8- تلاشهای دیپلماتیک
گفتگوی تلفنی سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و ویجیتا هرات وزیر امور خارجه سریلانکا: در تماس تلفنی امروز چهارشنبه، وزیر امور خارجه از اهتمام دولت سریلانکا در عملیات امداد و نجات ملوانان ناوشکن دنا و مساعدت در روند انتقال پیکرهای پاک شهدای عزیز آن ناوشکن دنا و دلیرمردان ناوهای ایرانی به میهن قدردانی کرد. وزیر امور خارجه کشورمان با تشریح جنایات ارتکابی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، حمله به ناوشکن دنا را "جنایت جنگی بیسابقه" از سوی آمریکا توصیف کرد و تاکید نمود ملت ایران هیچگاه این جنایت که نقض فاحش قواعد بنیادین حقوق بشردوستانه بینالمللی و معاهدات ژنو ۱۹۴۹ است را فراموش نکرده و از همه ظرفیتهای حقوقی و سیاسی برای مواخذه و مجازات عاملان و آمران این جنایت جنگی استفاده خواهد کرد. وزرای امور خارجه ایران و سریلانکا در این گفتگو همچنین درباره تقویت مناسبات دوجانبه رایزنی کردند.
دیدار چانگ بیانگ ها فرستاده ویژه وزیر امور خارجه کرهجنوبی با عراقچی وزیر خارجه ایران: در این دیدار عراقچی با تشریح جنایات ارتکابی آمریکا و رژیم صهیونیستی در خلال تجاوز نظامی چهل روزه علیه ایران، بر ضرورت اتخاذ موضع صریح و قاطع کشورها در محکومیت این تجاوز و جنایات سبعانه علیه مردم ایران تاکید کرد. عراقچی با اشاره به تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بهعنوان علت و منشا ناامنی موجود در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز، تصریح کرد: ایران به عنوان دولت ساحلی تنگه هرمز، تدابیری را وفق حقوق بینالملل و قوانین داخلی خود برای صیانت از امنیت و منافع ملی ایران در برابرتجاوز و تهدید آمریکا و رژیم صهیونیستی اتخاذ کرده است و طبیعتا مسئولیت پیامدهای ناشی از این وضعیت بر عهده طرفهای متجاوز است. عراقچی همچنین با تأکید بر اهمیت تقویت مناسبات دو کشور ایران و کره جنوبی، آمادگی کشورمان را برای همکاری در این زمینه اعلام کرد. چانگ بیانگ ها ضمن ابلاغ سلامهای چو هیون، وزیر امور خارجه کره جنوبی به وزیر امور خارجه کشورمان، ارتقای روابط با ایران را بسیار مهم دانست و با ابراز خرسندی از برقراری آتشبس، اظهار امیدواری نمود با پیگیری روند دیپلماسی، شاهد خاتمه قطعی جنگ و برقراری صلح و ثبات در منطقه باشیم.
گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و افغانستان: وزیر امور خارجه افغانستان با ابراز همبستگی و آرزوی موفقیت و سربلندی برای دولت و مردم ایران در برابر تهدیدها، تصریح نمود: افغانستان به تعهدات خود در چارچوب تفاهمهای موجود میان دو کشور پایبند است و هرگونه مساعدت و همکاری لازم را برای حمایت از جمهوری اسلامی ایران دریغ نخواهد کرد ...
وزیر امور خارجه با تشریح تحولات منطقه و پیامدهای مختلف تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، بر ضرورت هوشیاری کشورهای اسلامی در برابر سیطرهطلبی و تفرقهانگیزی رژیم صهیونیستی در منطقه تاکید کرد. وی ضمن قدردانی از ابراز حمایت و همبستگی افغانستان با ایران در مواجهه با هجوم وحشیانه رژیم صهیونیستی و آمریکا به کشورمان، مراتب خرسندی خود را از کاهش تنش بین افغانستان و پاکستان اعلام کرده و آمادگی جمهوری اسلامی ایران را برای هرگونه مساعدت جهت تقویت رفع اختلافات و تقویت صلح بین دو کشور همسایه و مسلمان اعلام نمود.
بخش دیپلماسی عمومی
سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه