بیانیه مطبوعاتی - شماره 45
.
نسخه PDF
با تمدید آتش بس دو هفته ای پس از تجاوز وحشیانه آمریکا و رژیم صهیونیستی، بخش دیپلماسی عمومی سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه مایل است نکات زیر را به آگاهی رسانهها و افکار عمومیبرساند :
چشم انداز کلی وقایع روزهای اخیر
در پایان دومین هفته آتشبس و در حالی که تمدید آن با ابهامها و تنشهای تازه همراه شده است، تحولات ۲۴ ساعت گذشته نشان میدهد که صحنه میدانی، دیپلماتیک و اقتصادی پیرامون ایران وارد مرحلهای حساستر شده است. در خلیج فارس، تنگه هرمز عملاً همچنان بسته باقی مانده و گزارشهای بینالمللی آن را بزرگترین اختلال تاریخ در تأمین انرژی جهان توصیف میکنند؛ حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت و نزدیک به یکچهارم صادرات جهانی گاز مایع در وضعیت اختلال یا تعلیق قرار گرفته و عبور روزانه کشتیها به حداقل رسیده است و طی دو روز گذشته، رسانههای غربی از تیراندازی به دو کشتی متخلف از مقررات جدید عبور، بازگرداندن تعدادی نفتکش و کانتینربر از نیمه راه توسط نیروهای دریایی متجاوز آمریکایی و متحدانش در آبراهه خبر دادهاند؛ همزمان، گزارشها حاکی از آن است که هر کشتیای که بدون هماهنگی تلاش به عبور کند، با خطر هدف قرار گرفتن روبهروست.
در حوزه انرژی، بازار جهانی نفت و گاز در همین بازه زمانی، نوسانات تندی را تجربه کرده است. قیمت نفت برنت، پس از اوجگیریهای روزهای گذشته، همچنان در نزدیکی مرز ۱۰۰ دلار برای هر بشکه در نوسان است و تحلیلها تأکید میکنند که سناریوی تثبیت قیمت در سطوح سهرقمی تا زمانی که وضعیت هرمز عادی نشود، محتمل است. قیمت شاخصهای منطقهای بهویژه نفت عمان، همچنان با حقبیمه ریسک بالا معامله میشود و مؤسسات مالی بینالمللی هشدار میدهند در صورت تداوم وضعیت موجود، جهش دوباره قیمتها و حتی نزدیکشدن به سطوح ۱۵۰ دلار دور از انتظار نیست. در بازار گاز، گزارشها از اروپا حاکی است که ذخایر فعلی در حدی نیست که در صورت طولانی شدن بحران و استمرار اختلال در مسیرهای خلیج فارس، نیازهای آتی را بدون فشار قیمتی برآورده سازد؛ برخی ارزیابیها از «چند هفته» حاشیه امن برای ذخایر سوخت هواپیما در اروپا سخن میگویند.
در صحنه دیپلماتیک، دو روز اخیر ارسال پیامهای متناقض از سوی آمریکا همچنان ادامه داشته است. از یک سو تهدید به تشدید تحریمها، ادامه محاصره دریایی و استفاده از ادبیات تحقیرآمیز و از سوی دیگر سخن از تمدید مشروط آتشبس و ابراز تمایل ادعایی برای دستیابی به «توافقی خوب» در سخنان رئیس جمهور آمریکا را شاهد بوده ایم. این مواضع متناقض، که رسانههای بینالمللی آن را نشانهای از عدم انسجام و آشفتگی در سیاستگذاری واشنگتن میدانند، فضای مذاکرات احتمالی در پاکستان را پیچیده کرده و بر بیاعتمادی افکار عمومی ایران نسبت به نیت واقعی آمریکا افزوده است. در مقابل، تحلیلهای منتشرشده در مطبوعات غربی اذعان دارند که بسته ماندن تنگه هرمز کاخ سفید را ناچار خواهد کرد میان تشدید نظامیپرهزینه و پذیرش راهحل سیاسی دشوار یکی را برگزیند.
بر این اساس، افق پیشِرو در ۲۴ ساعت آینده و روزهای آتی را میتوان در سه محور خلاصه کرد: نخست، استمرار شکننده وضعیت «نه جنگ، نه صلح» در میدان، با خطر واقعی لغزش ناگهانی به سوی درگیری گستردهتر در صورت وقوع حادثهای جدید در خلیج فارس و دریای عمان ؛ دوم، تداوم نوسانات شدید در بازار انرژی و انتقال فشار هزینهای به اقتصادهای مصرفکننده، از اروپا تا آسیا و سوم، تشدید تلاش های دیپلماتیک بهویژه ابتکارات منطقهای و میانجیگری کشورهایی چون پاکستان، برای تبدیل این آتشبس ناپایدار به فرآیندی پایدارتر که در آن امنیت تنگه هرمز، لغو محاصرهها و احترام به حقوق مشروع ایران در مرکز هر راهحل قرار گیرد.
1- آخرین اظهارات مقامات و مواضع ایران
دکتر مسعود پزشکیان رئیس جمهور در شبکه ایکس: مردم ایران زیر بار زور نمیروند پایبندی به تعهدات منطق موجه هر نوع گفتگوست. علاوه بر بیاعتمادی تاریخی عمیقی که در ایران نسبت به پیشینه رفتار و عملکرد دولت آمریکا وجود دارد، رویکرد غیرسازنده و متناقض مسئولین آمریکا در روزهای اخیر حاوی یک پیام تلخ است: آنها خواهان تسلیم ایرانند. مردم ایران زیر بار زور نمیروند.
پزشکیان: در جنگهای تحمیلی اخیر آمریکایی و صهیونیستی، سپاه پاسداران، این نهاد انقلابی با واکنشی قاطع، هوشمندانه و ظفرمندانه، توطئهها و اهداف شوم دشمنان را ناکام ساخت.[...] علاوه بر آن، این نیروی برآمده از اراده ملی، با حضوری مؤثر در عرصههای سازندگی و خدمترسانی، هرجا که کشور به توان علمی و تخصصی نیاز داشته، با تمام ظرفیت در کنار مردم و برای مردم حضور یافته است.
دکتر محمد باقر قالیباف رئیس پارلمان در شبکه ایکس : ترامپ با اعمال محاصره و نقض آتشبس میخواهد تا به خیال خود این میز مذاکره را به میز تسلیم تبدیل کند یا جنگافروزی مجدد را موجه سازد .مذاکره زیر سایه تهدید را نمیپذیریم و در دو هفته اخیر برای رو کردن کارتهای جدید در میدان نبرد آماده شدهایم.
قالیباف در واکنش به شعار "آمریکا را دوباره با عظمت میکنیم": سران شما جنگافروزی میکنند که چه چیزی را در آمریکا دوباره با عظمت کنند؟
۱ - تورم
۲ - ناتوانی در بازپرداخت هزینهها
۳ - الیگارشها
۴ - اپستینسالاری
عباس عراقچی وزیر امور خارجه در شبکه ایکس: محاصره بنادر ایرانی یک اقدام جنگی و لذا نقض آتشبس است. حمله به یک کشتی تجاری و به گروگان گرفتن خدمه آن یک نقض بزرگ تر است. ایران به خوبی میداند چگونه با محدودیتها مقابله کند، چگونه از منافع خود دفاع کند، و چگونه در برابر قلدریها ایستادگی کند.
وزارت امور خارجه: ایران اقدام غیرقانونی و وحشیانه ارتش تروریستی آمریکا در حمله به کشتی تجاری ایرانی "توسکا"، که شامگاه یکشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ در نزدیکی سواحل ایران در دریای عمان صورت گرفت را به شدیدترین وجه محکوم میکند.
این اقدام که همراه با ارعاب ملوانان و خدمه کشتی و خانوادههای آنها همراه بوده، راهزنی دریایی و اقدامی تروریستی است که نه تنها خلاف اصول و قواعد بنیادین منشور ملل متحد و حقوق بینالملل است، بلکه نمونه دیگری از نقض آشکار تفاهم آتشبس ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ و مصداق عمل تجاوزکارانه علیه جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود.
جمهوری اسلامی ایران توجه دبیرکل سازمان ملل متحد و اعضای شورای امنیت این سازمان و نیز سازمان بینالمللی دریانوردی را به این موضوع جلب نموده و خواستار محکومیت و واکنش قاطع و جدی نهادهای بینالمللی و دولتهای مسئولیتپذیر در قبال اقدام مجرمانه آمریکا علیه کشتیرانی تجاری بینالمللی است. ایران ضمن هشدار نسبت به پیامدهای بسیار خطرناک این اقدام غیرقانونی و جنایتکارانه آمریکا، بر ضرورت آزادی فوری کشتی ایرانی و ملوانان و خدمه و خانوادههای آنها تاکید میکند. بدون تردید جمهوری اسلامی ایران از همه ظرفیتهای خود برای دفاع از منافع و امنیت ملی ایران و صیانت از حقوق و کرامت ایرانیان استفاده خواهد کرد. بدیهی است مسئولیت کامل پیچیدهتر شدن وضعیت در منطقه متوجه آمریکا میباشد.
اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی: بهدلیل رفتار متناقض آمریکاییها، تصمیم قطعی برای شرکت یا عدم شرکت در مذاکرات پاکستان هنوز گرفته نشده است.
- دلیل آن بی تصمیمی نیست؛ دلیلش پیامهای متناقض، رفتارهای ضدونقیض و اقدامات غیرقابل قبول طرف آمریکایی است.
- هروقت مذاکرات نتیجه محور شود، ایران درباره حضور در آن تصمیم خواهد گرفت.
- تعرض به کشتیهای ایرانی، نقض فاحش حقوق بینالملل، راهزنی دریایی و تروریسم دولتی است.
- رویکرد جمهوری اسلامی ایران مسئولانه است و هنگامیکه به این تشخیص برسد که ورود به یک روند دیپلماتیک به هر دلیلی و با توجه به مجموع شرایط، لازم و تأمینکننده منافع و مصالح ملی است، در این مسیر گام بر می دارد.
2- خسارت های جنگ تحمیلی آمریکایی- صهیونیستی
رئیس سازمان پزشکی قانونی ایران: تعداد کل شهدای جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل ۳ هزار و ۳۷۵ تن اعلام شده است که در این اینفوگرافیک میانگین سن آنها بررسی شده است.
به دلیل نوع بمبها و موشکهای به کار گرفته شده توسط آمریکای جنایتکار و رژیم صهیونیستی، حدود ۴۰ درصد پیکرهای شهدا در ابتدا قابل شناسایی نبودند، اما همکاران ما در سراسر کشور بهویژه در تهران، اصفهان و هرمزگان با تلاش خود موفق شدند این پیکرها را شناسایی و به خانوادهها تحویل دهند.
بمباران مدرسه "شجره طیبه" در میناب حادثهای دلخراش بود که طی آن بیش از ۱۶۰ کودک به دست آمریکا و رژیم صهیونیستی شهید شدند.
قدیمیترین عمارت کاخ سعدآباد در جنگ رمضان تخریب شده است
عمارت "علی خان والی" موسوم به "کاخ احمدشاهی"، قدیمیترین عمارت کاخ سعدآباد و لوکیشن فیلم پروین اعتصامیبر اثر حملههای هوایی آمریکایی- صهیونی در سطح وسیع تخریب شد و آسیب دیده است.
معاون خدمات شهری شهرداری تهران: در جریان "جنگ تحمیلی سوم"، ۵ هزار و ۴۰۰ آتشنشان، بیش از ۴ هزار نیروی جهادی و ۲۰۰ گروه مردمیبهصورت هماهنگ فعالیت کردند. همچنین "نیروهای آتشنشانی در جنگ ۴۰۰ نفر را زنده از زیر آوار خارج کردند".
3- جنبههای حقوقی
نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل متحد و سایر سازمانهای بینالمللی در وین: یکی از اولویتهای اصلی کنفرانس بازنگری پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای که قرار است نشست آن هفته آینده آغاز شود، باید اجرای کامل و مؤثر مصوبات قبلی این کنفرانس درباره خاورمیانه باشد که شامل قطعنامه سال ۱۹۹۵ درباره ایجاد منطقه عاری از سلاح هستهای در خاورمیانه، تصمیم اجماعی کنفرانس بازنگری سال ۲۰۰۰ مبنی بر تأکید بر پیوستن رژیم اسرائیل به پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و قرار گرفتن تمام تأسیسات مخفی هستهای آن تحت پادمانهای جامع آژانس بینالمللی انرژی اتمی است.
وزارت امور خارجه چین: گزارش ملی چین درباره اجرای پیمان عدم اشاعه سلاحهای هستهای، آمریکا را به دلیل بنبست در مسئله هستهای ایران مقصر میداند و اقدامات نظامی آن علیه ایران را سرزنش میکند. حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران در ژوئن گذشته و فوریه امسال "به طور جدی قوانین بینالمللی و اهداف منشور ملل متحد را نقض کرده است".
4- اقدامات تنش آفرین
دونالد ترامپ در گفتوگوی تلفنی با برنامه رادیویی «جان فردریکس شو» (The John Fredericks Show) : ایرانیها وارد مذاکره خواهند شد و اگر این کار را نکنند، با مشکلاتی روبهرو میشوند که هرگز پیش از این ندیدهاند. امیدوارم یک توافق منصفانه به دست بیاورند و کشورشان را دوباره بسازند، اما در جریان این کار هم، آنها سلاح هستهای نخواهند داشت.
دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشیال: "عملیات چکش نیمهشب" بهطور کامل و تمامعیار، سایتهای "غبار هستهای" در ایران را نابود کرد. بنابراین، حفاری برای بیرون آوردن آن، فرایندی طولانی و دشوار خواهد بود. شبکه فیکنیوز CNN و دیگر شبکهها و پلتفرمهای رسانهای فاسد، اعتباری را که خلبانان بزرگ ما شایسته آن هستند به آنها نمیدهند (همیشه در تلاشاند آنها را تحقیر و کوچک جلوه دهند) بازندهها !!!
دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشیال: والاستریت ژورنال راهش را گم کرده! یک نادان در والاستریت ژورنال به نام الیوت کافمن به تازگی یادداشتی نوشته با عنوان "ایرانیها ترامپ را یک سادهلوح میدانند". واقعاً؟ آنها به مدت ۴۷ سال، از همه رؤسایجمهور سوءاستفاده کردهاند، به جز من! حدس میزنم رابرت مرداخ به او گفته این طور بنویسد.
دونالد ترامپ (صبح روز سه شنبه 21 آوریل) در مصاحبه با شبکه ای بی سی نیوز: رژیم ایران را تغییر دادهام، شاید غیرمستقیم. ما در موضع مذاکراتی قوی هستیم. ایران چارهای جز اعزام هیئت برای مذاکره ندارد و من معتقدم که این امر ما را به یک توافق عالی سوق خواهد داد. زمان زیادی تا پایان آتشبس نداریم و نمیخواهم آتشبس را تمدید کنم. انبارهای تسلیحات ما بسیار پر از مهمات است و فوقالعاده آمادهایم. ایران در تلاش است موشکها را منتقل کند زیرا ما بیش تر آنها را نابود کردهایم و در طول آتشبس در حال تغییر مکان آنها هستند. ما از این فرصت برای تجدید ذخایر استفاده کردیم و به احتمال زیاد ایران نیز همین کار را کرده است. محاصره موفقیتآمیز بوده است.
دونالد ترامپ در پیام سه شنبه شب (21 آوریل 2026) در شبکه اجتماعی Truth Social : با توجه به این واقعیت که دولت ایران بهطور جدی دچار شکاف و تفرقه شده است (که البته غیرمنتظره هم نیست) و بنا به درخواست ژنرال عاصم منیر و شهباز شریف نخستوزیر پاکستان که از ما خواستند حمله خود به کشور ایران را تا زمانی که رهبران و نمایندگان آن بتوانند به یک پیشنهاد واحد و مشترک دست پیدا کنند، متوقف کنیم، من به نیروهای نظامی خود دستور دادهام که محاصره را ادامه دهند و در سایر جنبهها نیز آماده و توانمند باقی بمانند و در نتیجه، آتشبس را تا زمانی که پیشنهاد آنها ارائه شود و مذاکرات به هر نحوی به پایان برسد، تمدید خواهم کرد.
پرسه زنی هواپیماهای جاسوسی آمریکا در آسمان عراق همزمان با انتشار اخباری از پرسه زنی هواپیماهای جاسوسی آمریکایی در آسمان عراق یک منبع امنیتی در استان الانبار از رصد هواپیمای سوخترسان و سه جنگنده A-10 در آسمان طریبیل خبر داد.
5- مبارزه با پروپاگاندا، جنگ روانی ، دروغ پردازی و تلاش برای انحراف افکار عمومی
قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران: ادعای جدید ترامپ مبنی بر این که ۸ زن در آستانه اعدام در ایران هستند، صحت ندارد و تعدادی از آنها آزاد شدهاند و برخی با اتهاماتی مواجه هستند که در صورت تایید حکم از سوی دادگاه نهایتاً به حبس محکوم خواهند شد.
پولتیکو: جنگ علیه ایران نفوذ جهانی آمریکا را تضعیف کرد
ترامپ با جنگ علیه ایران نهتنها به اهداف مورد نظرش دست نیافت، بلکه موجب تضعیف نفوذ جهانی آمریکا و افزایش فاصله میان این کشور و متحدانش شده است. برخلاف جنگهای پیشین، این بار واشنگتن حتی نزدیکترین متحدان خود را از تصمیمگیریهای اولیه مطلع نکرده است. همزمان، در کشورهای مسلمان، محبوبیت آمریکا کاهش مضاعف داشته و حتی دولتها نیز نتوانستهاند با ابراز چنین دیدگاههایی مقابله کنند.
پلیتیکو: جنگ ایران جدایی آمریکا از جهان را تسریع میکند
جنگ ایران نفوذ جهانی آمریکا را تضعیف کرده و تنشها با بسیاری از کشورها را افزایش داده است. کانادا روابط اقتصادی خود با آمریکا را "ضعفهایی" معرفی کرده که باید اصلاح شوند. کشورهای آسیایی و اروپایی در حال سرعتبخشی به پروژههای انرژی تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به آمریکا هستند.
واشنگتن پست: اظهارات ترامپ درباره ایران به شکل فزایندهای با یکدیگر در تضاد هستند و مذاکره با او غیرممکن است. رئیسجمهور در پاسخ به پرسشهای بزرگ و کوچک مربوط به جنگ، نظراتی متناقض ارائه داده است. در حالی که پنتاگون گزارشهای دقیقی از انهدام رادارهای آمریکا توسط پهپادهای ایران ارائه میدهد، ترامپ در سخنرانیهای خود این خسارات را "صفر" میخواند. ترامپ مدعی است که آمریکا نیازی به تنگه هرمز ندارد، در حالی که همزمان به نیروی دریایی دستور داده که با تمام قوا برای بازگشایی آن بجنگند تا قیمت بنزین ۶ دلاری کاهش یابد. منابع دیپلماتیک میگویند که طرف ایرانی عملاً از تحلیل پیامهای ترامپ دست کشیده است. دیپلماتها معتقدند وقتی "بله" یا "نه" رئیسجمهور آمریکا اعتباری بیش از چند ساعت ندارد، مذاکره عملاً غیرممکن میشود.
گاردین: ترامپ با مواضع غیرقابل اعتماد و لحن تند خود مذاکرات را فلج کرده است
ترامپ با تندرویهایش، آشفتگی و سردرگمی را به مذاکرات ایران آورده است. سبک غیرقابلاعتماد ترامپ، بذر سردرگمی دیپلماتیک میباشد. اما تهران را نسبت به ارزش استراتژیک تنگه هرمز مطمئنتر میکند.
ترامپ با تغییر مواضع ناگهانی و لحن تند خود، عملاً ساختار مذاکرات را فلج کرده است. در حالی که تیمهای فنی به دنبال توافق هستند، توئیتها و اظهارات فیالبداهه وی، هرگونه فضای اعتماد را از بین برده و متحدان اروپایی را در وضعیت بلاتکلیفی قرار داده است. آشفتگی در کاخ سفید نهتنها ایران را مرعوب نکرده، بلکه به تهران ثابت نموده که اهرم فشارش بر تنگه هرمز چقدر حیاتی است. به عبارت دیگر، هراس ترامپ از افزایش قیمت سوخت و واکنشهای متناقض او، به ایران اطمینان داده که کلید اصلی مهار آمریکا در دست قدرت دریایی آن است. ترامپ در تلاش است تا با ایجاد حس "غیرقابلپیشبینی بودن"، ایران را بترساند. اما در واقعیت، این ایران است که با آرامش استراتژیک، از این هرجمرج برای تثبیت جایگاه خود به عنوان قدرت برتر منطقه استفاده میکند.
نیویورک تایمز در مقاله مورخ 18 آوریل : با وجود غرق شدن بخش مهمی از ناوهای متعارف ایران در حملات آمریکا و اسرائیل، ناوگان کوچک و پرسرعت قایقهای تندروی سپاه – موسوم به «ناوگان پشهای» – همچنان در سایه پنهان مانده و تهدیدی جدی برای کشتیرانی در تنگه هرمز محسوب میشود. این قایقهای کوچک، چابک و مسلح، همراه با موشکها و پهپادهایی که میتوان از روی آنها از مواضع استتارشده ساحلی شلیک کرد، «قلب» توان دریایی سپاه در خلیج فارس را تشکیل میدهند و نقش اصلی در مختلکردن عبور و مرور نفتکشها و کشتیهای تجاری دارند. در این گزارش، دریادار گری راگهِد، یک مقام ارشد نیروی دریایی آمریکا، درباره این ناوگان میگوید: «این نیرو همچنان یک عامل برهمزننده است؛ شما هیچوقت کاملاً نمیدانستید آنها دقیقاً مشغول چه کاری هستند یا چه نیتی دارند».
والاستریت ژورنال در گزارش مورخ 19 آوریل 2026 (با استناد به مقامهای آمریکایی): امارات در هفتههای اخیر بهدنبال نوعی «پشتوانه مالی» یا خط اعتباری اضطراری در واشنگتن است تا اگر پیامدهای جنگ علیه ایران، حملات به زیرساختهای انرژی امارات و اختلال در تنگه هرمز باعث فرار سرمایه، فشار روی درهمِ متصل به دلار و کمبود نقدینگی دلاری شد، بتواند با تکیه بر این شبکه ایمنی، ثبات سیستم مالی خود را حفظ کند. در این گزارش توضیح داده میشود که ابوظبی تاکنون از بدترین پیامدهای اقتصادی جنگ عبور کرده، اما نگران سناریوی تشدید بحران است و به همین دلیل با خزانهداری و فدرالرزرو درباره دسترسی اضطراری به دلار گفتوگو کرده است.
بخش کلیدی و جنجالی گزارش این است که بهگفته برخی مقامهای آمریکایی، اماراتیها در این رایزنیها هشدار دادهاند اگر با کمبود دلار مواجه شوند، «ممکن است ناچار شوند» بخشی از صادرات نفت و دیگر معاملات را با ارزهای دیگر از جمله یوان چین، قیمتگذاری و تسویه کنند. والاستریت ژورنال این را یک تهدید ضمنی برای هژمونی دلار در بازار جهانی نفت توصیف میکند. اما تأکید دارد که این موضع در قالب یک سناریوی مشروط مطرح شده، نه اعلام تصمیم قطعی برای دلاریزدایی از نفت امارات. به بیان دقیق، این گزارش میگوید امارات برای خود یک بیمهنامه مالی از آمریکا میخواهد و در عین حال یادآور میشود که اگر این بیمه فراهم نشود، گزینه حرکت محدود به سمت ارزهایی مثل یوان را روی میز دارد، نه بیشتر.
نشریه آمریکایی The Free Press : نیال فرگوسن در یادداشت خود در 20 آوریل 2026 با عنوان «شکاف میان تروث (سوشال) و واقعیت درباره ایران» استدلال میکند که تصویر پیروزی قاطع آمریکا در جنگ با ایران که در شبکههای اجتماعی و روایتهای رسمی ارائه میشود، با واقعیت میدانی همخوانی ندارد. او مینویسد واشنگتن و متحدانش در حوزه هوایی و دریایی دستاوردهای مهمی داشتهاند، اما توان موشکی و پهپادی ایران بهطور کامل از بین نرفته و بسته بودن تنگه هرمز همچنان اهرم فشار مهمی در دست تهران است؛ بهطوریکه هزینههای اقتصادی جنگ برای جهان رو به افزایش است.
بهگفته فرگوسن، همین شکاف میان روایت «پیروزی» و واقعیت میدانی، محاسبات سیاسی آمریکا را پیچیده کرده و کاخ سفید را میان دو گزینه اصلی قرار داده است: تشدید نظامی یا حرکت بهسوی توافق. او تأکید میکند که در شرایط فعلی، محتملترین سناریو ادامه روند مذاکرات همراه با تداوم فشارهای نظامی محدود است و هر توافق احتمالی اگر شکل بگیرد، بهخاطر جزئیات آن بهشدت محل مناقشه خواهد بود. به بیان او، ارزیابی موفقیت یا شکست این جنگ و هر توافق بعدی، تنها با نگاه به روایتهای سادهانگارانه ممکن نیست، بلکه به توازن واقعی میان هزینههای اقتصادی، دستاوردهای نظامی و تغییرات در موازنه قدرت بستگی دارد.
جان آساف سناتور آمریکایی: ما رئیس جمهور فریبکاری داریم که خود را مسیحگونه جلوه میدهد. اما به میل خود جنگها را آغاز میکند و میلیاردها دلار از حاکمان خارجی به دست میآورد. در همین حال، هزینه اجاره، برق، مواد غذایی و مراقبتهای بهداشتی همه در بالاترین سطح بیسابقه هستند.
6- وضعیت بازار انرژی و اثرات بحران در منطقه
در پی بسته شدن عملی تنگه هرمز و تشدید رویارویی میان واشنگتن و تهران، بازار جهانی انرژی در روزهای اخیر با جهشی کمسابقه در قیمتها و افزایش محسوس ریسکهای ژئوپلیتیک روبهرو شده است. بر اساس آخرین دادههای معاملاتی، قیمت نفت برنت در بازار آتی لندن در روز ۲۲ آوریل ۲۰۲۶ در حوالی ۹۹ تا ۱۰۰ دلار برای هر بشکه بسته شده و نسبت به روز قبل حدود ۱ تا ۱,۵ درصد افزایش نشان میدهد، در حالی که این شاخص در اوایل ماه آوریل در برههای تا حدود ۱۳۸ دلار نیز اوج گرفته بود. در مقایسه با ابتدای سال ۲۰۲۶ که متوسط بهای برنت در محدوده ۶۵ تا ۷۰ دلار در هر بشکه قرار داشت، سطح کنونی قیمتها حاکی از رشدی بیش از ۴۰ تا ۵۰ درصدی ظرف دو ماه است که بخش عمده آن به نااطمینانی پیرامون آینده عبور نفت از خلیج فارس نسبت داده میشود.
در همین حال، نفت عمان – که نقشی کلیدی در تأمین بازارهای آسیایی دارد – در مارس و آوریل ۲۰۲۶ با جهشی تاریخی روبهرو شده و بنا بر گزارشها در برخی معاملات تا حدود ۱۵۴ دلار برای هر بشکه نیز معامله شده است. سطحی که فراتر از مرز نمادین ۱۵۰ دلار بوده و از فشار کمسابقه بر عرضه فیزیکی حکایت دارد. این فاصله چشمگیر میان نفت عمان و برنت نشاندهنده کمبود واقعی بشکههای قابل تحویل به ویژه در مقصدهای آسیایی است. زیرا بسته شدن هرمز عملاً حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت خام را تحت تأثیر قرار داده و بسیاری از صادرکنندگان خلیج فارس را وادار به کاهش یا تغییر مسیر صادرات کرده است. تحلیلهای مؤسسات مالی بینالمللی از جمله برخی بانکهای بزرگ سرمایهگذاری هشدار میدهند که در صورت تداوم اختلال در هرمز تا اواسط ماه مه، قیمت نفت میتواند در کوتاهمدت وارد بازه ۱۲۰ تا ۱۳۰ دلار برای برنت شده و حتی سناریوی گذر موقت از سطح ۱۵۰ دلار نیز منتفی نیست.
بازار گاز طبیعی اروپا نیز از این تنشها بینصیب نمانده است. در بازار مرجع TTF، قیمت گاز در حوالی ۲۱–۲۲ آوریل ۲۰۲۶ حدود ۴۳ یورو به ازای هر مگاواتساعت ثبت شده که نسبت به روز قبل بیش از ۷ درصد افزایش داشته و در عین حال حدود ۲۵ درصد بالاتر از سطح یک سال پیش است. در بازار گاز فرانسه و منطقه PEG، قیمتهای تحویل کوتاهمدت برای آوریل ۲۰۲۶ در نزدیکی ۵۴ یورو بر مگاواتساعت نوسان کرده و طی ۳۰ روز گذشته در بازه ۵۲ تا ۵۶ یورو در رفتوبرگشت بوده است که نشاندهنده تداوم حق بیمه ریسک در بازار اروپا است. با وجود این که سطح فعلی قیمتها همچنان فاصله قابل توجهی با اوجهای بحران ۲۰۲۲ دارد، روند اخیر بیانگر حساسیت بالای بازار گاز به هرگونه نشانهای از اختلال در عرضه LNG از خلیج فارس و نیز احتمال سرایت بحران به دیگر گلوگاههای دریایی است.
از نظر وضعیت میدانی، بسته شدن تنگه هرمز بهطور مستقیم بر جریان فیزیکی نفت و گاز تأثیر گذاشته است. طبق برآوردهای منتشر شده، تعداد کشتیهای حاضر در منطقه به بیش از ۳۲۰۰ فروند رسیده و حدود ۲۰ هزار ملوان و کارکنان دریایی در اطراف این گذرگاه حیاتی در وضعیت انتظار قرار دارند؛ دو سوم این ناوگان متشکل از کشتیهای بزرگ تجاری و حامل انرژی فعال در تجارت بینالمللی هستند. دادههای رصد ترافیک دریایی نیز نشان میدهد که تعداد عبور روزانه کشتیها از هرمز از حدود ۱۶۰ فروند پیش از بحران به میانگین تنها ۱۲ فروند در طول ماه مارس سقوط کرده است که معادل نوعی توقف تقریباً کامل جریان عادی ترانزیت به شمار میرود. این انسداد مشکلات جدی برای کشورهای واردکننده عمده مانند چین ایجاد کرده و آنان را ناگزیر از جستوجوی مسیرهای طولانیتر و پرهزینهتر از جمله عبور از اطراف دماغه امید نیک یا اتکا به ظرفیت محدودتر خطوط لوله زمینی کرده است.
در کنار این بحران، نگرانی قابل توجهی نسبت به احتمال گسترش ناامنی به بابالمندب و نیز افزایش مدت عبور از کانال پاناما وجود دارد. دو گلوگاهی که با افزایش فشار بر مسیرهای جایگزین، میتوانند زمان و هزینه حملونقل دریایی را بهطور چشمگیری افزایش دهند و شوک جدیدی به زنجیرههای تأمین جهانی وارد کنند. در چنین فضایی، سناریوی غالب در میان تحلیلگران انرژی، تثبیت قیمت نفت در سطوح فراتر از ۱۰۰ دلار برای هر بشکه در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ همراه با نوسانات روزانه شدید است. در حالی که بازگشت تدریجی به سطوح متعادلتر تنها در صورت بازگشایی نسبی هرمز و عادیسازی نسبی ذخایر تجاری در نیمه دوم سال محتمل دانسته میشود. بهطور کلی چشمانداز کوتاهمدت بازار انرژی همچنان با عدم قطعیت بالا، حق بیمه ریسک ژئوپلیتیک و فشار مضاعف بر اقتصادهای واردکننده – بهویژه در آسیا و اروپا – شناخته میشود و هرگونه تشدید بیشتر تنشها در خلیج فارس یا اختلال در سایر گلوگاهها، میتواند مرحله جدیدی از جهش قیمت و بازنگری در سیاستهای انرژی و امنیت ملی بسیاری از کشورها را رقم بزند.
دان یورگنسن کمیسر انرژی اتحادیه اروپا: بسته شدن تنگه هرمز به کمبود سوخت و انرژی در اروپا منجر شده است؛ اتحادیه اروپا برای مقابله با کمبود سوخت "جت" اقداماتی را برنامهریزی کرده است. تابستان پیش رو به دلیل درگیریها در خاورمیانه بسیار دشوار خواهد بود و وضعیت قیمت منابع انرژی در اروپا احتمالاً وخیمتر خواهد شد.
7- اعتراض به جنگ و همبستگی ملت های منطقه با ایران
کریس مورفی سناتور آمریکایی: ما میلیاردها دلار خرج میکنیم تا کل نیروی دریاییمان را در تنگه هرمز نگه داریم، فقط برای این که بیفایده و ناکام بمانیم و آبراهی را باز نکنیم، آبراهه ای که تا وقتی جنگ بیهوده و انتخابی ترامپ آن را نبسته بود، بسته نشده بود. او فقط دارد پول مالیات شما را میسوزاند.
تجمع کهنهسربازان آمریکایی در کنگره
در کنگره آمریکا روز دوشنبه دهها تن از کهنهسربازان و اعضای خانوادههایشان بازداشت شدند؛ آنها بهصورت مسالمتآمیز ساختمان اداری "کننهاوس" را اشغال کرده بودند تا به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران اعتراض کنند و خواستار دیدار با رئیس مجلس نمایندگان بودند.
غفوری سرپرست اداره کل روابط عمومی و اطلاع رسانی بنیاد شهید و امور ایثارگران: پویش مردمی "فرشتگان میناب" تا ۲۰ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ تمدید شد. شرکت در این پویش برای عموم آزاد است. علاقمندان میتوانند آثار خود را در قالب دلنوشته، شعر، داستان کوتاه، پوستر، آثار گرافیکی و موشنگرافی و کلیپ به صفحه ویژه ارسال آثار در سایت نوید شاهد ارسال کنند.
8- تلاشهای دیپلماتیک
گفتگوی تلفنی سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه فدراسیون روسیه: در تماس تلفنی روز دوشنبه، وزیر امور خارجه ، همتای روس را در جریان تحولات منطقه و نقضهای مستمر و مکرر آتشبس از سوی آمریکا قرار داد. وی با اشاره به ادامه اقدامات غیرقانونی و تحریکآمیز آمریکا علیه بنادر و شناورهای ایرانی از جمله تعرض به کشتی کانتینربر توسکا و گروگانگیری خدمه آن تصریح کرد: رفتار خلاف قانون آمریکا و مواضع ضد و نقیض رهبران آن، با ادعای دیپلماسی ناسازگار است و جمهوری اسلامی ایران ضمن رصد رفتارهای طرف مقابل، تصمیم مقتضی را برای صیانت از منافع و امنیت ملی خود اتخاذ خواهد کرد. در این تماس تلفنی، همکاریهای دوجانبه ایران و روسیه برای کمک به اعاده صلح و ثبات در منطقه مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت و وزیر امور خارجه از اعلام آمادگی روسیه برای تداوم رایزنیها جهت تقویت ثبات منطقهای و پیشبرد ابتکارات دیپلماتیک مشترک تقدیر کرد.
گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه ایران و ایتالیا : وزرای امور خارجه ایران و ایتالیا طی تماس تلفنی در خصوص آخرین وضعیت تحولات منطقهای و موضوعات مرتبط با آتش بس و دیپلماسی تبادل نظر کردند. وزیر امور خارجه با تبیین جنایات ارتکابی متجاوزان آمریکایی-اسرائیلی علیه ایران در جریان تجاوز نظامی اخیر، مسئولیت همه دولتها برای محکومکردن نقضهای فاحش منشور ملل متحد و حقوق بینالملل از سوی متجاوزان را خاطرنشان کرد. ایشان وضعیت موجود در تنگه هرمز را نتیجه مستقیم قانونشکنی و خودسری آمریکا در تعرض نظامیبه یک کشور مستقل عضو سازمان ملل دانست و تصریح کرد: ایران به عنوان دولت ساحلی تنگه هرمز، تدابیری را وفق حقوق بینالملل برای صیانت از امنیت ملی خود در برابر تجاوز و تهدید آمریکا و اسرائیل اتخاذ کرده است و مسئولیت پیامدهای این وضعیت بر اقتصاد جهانی متوجه متجاوزان است. وزیر امور خارجه همچنین با اشاره به حملات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تاسیسات هستهای صلحآمیز ایران، سکوت کشورهای اروپایی در قبال این قانونشکنی مجرمانه را غیر قابل قبول دانست و نسبت به تضعیف فزآینده حقوق بینالملل و رژیم منع اشاعه به دلیل رویکردهای دوگانه کشورهای اروپایی نسبت به این موضوع هشدار داد.
وزرای امور خارجه ایران و ایتالیا همچنین در مورد تحولات لبنان و ضرورت احترام به آتشبس گفتگو کردند.وزیر امور خارجه ایتالیا با تاکید بر اهمیت برقراری صلح و ثبات در منطقه خلیج فارس، آمادگی این کشور را برای کمک به تقویت ثبات در سراسر منطقه اعلام کرد.
گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه ایران و عراق: وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و فواد حسین وزیر امور خارجه عراق، راجع به آخرین وضعیت تحولات منطقه ای گفتگو کردند.
تماس تلفنی وزرای امور خارجه ایران و أفغانستان: سید عباس عراقچی و امیرخان متقی وزرای امور خارجه ایران و افغانستان در تماس تلفنی راجع به آخرین وضعیت تحولات منطقه ای و روابط دوجانبه گفتگو کردند.
شهباز شریف نخستوزیر پاکستان در شبکه ایکس: از طرف خودم و از طرف فیلد مارشال سید عاصم منیر، صمیمانه از رئیس جمهور ترامپ به خاطر پذیرش سخاوتمندانه درخواست ما برای تمدید آتشبس و ادامه تلاشهای دیپلماتیک جاری تشکر میکنم. با اعتماد و اطمینانی که وجود دارد، پاکستان به تلاشهای جدی خود برای حل و فصل مناقشه از طریق مذاکره ادامه خواهد داد. صمیمانه امیدوارم که هر دو طرف به رعایت آتشبس ادامه دهند و بتوانند در دور دوم مذاکرات برنامهریزی شده در اسلامآباد برای پایان دائمی مناقشه، به یک "توافق صلح" جامع دست یابند.
بخش دیپلماسی عمومی
سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه